Dị ứng hàu biển: Dấu hiệu và cách xử lý khi ăn hàu bị dị ứng

Hàu biển từ lâu được xem là “vị vua” trên bàn tiệc hải sản, nhưng thực tế không phải ai ăn vào cũng thấy dễ chịu. Không ít người ăn hàu bị dị ứng, chỉ vừa đặt đũa xuống đã bắt đầu ngứa râm ran, da nổi mẩn, cơ thể bứt rứt khó chịu mà không rõ nguyên nhân. Chính những phản ứng này khiến nhiều người giật mình đặt câu hỏi ăn hàu có bị dị ứng không? và làm cách nào để xử lý khi bị dị ứng với hàu?

I – Ăn hàu có bị dị ứng không?

Có. Ăn hàu có thể gây dị ứng ở một số người, đặc biệt với hàu biển hoặc hàu sữa. Phản ứng này phụ thuộc vào cơ địa và hệ miễn dịch, nên có người ăn bình thường, có người lại ăn hàu bị dị ứng ngay lần đầu hoặc sau nhiều lần ăn trước đó.

Ở Việt Nam, hàu rất phổ biến và được sử dụng nhiều trong ẩm thực.

II – Tại sao ăn hàu bị dị ứng?

Nhưng tại sao món hàu – “quà tặng đại dương” này lại có thể biến thành “độc tố” với một số người:

1. Tropomyosin – protein gây dị ứng tiềm ẩn trong hàu

Thủ phạm chính gây ra tình trạng hàu bị dị ứng không nằm ở độ tươi của con hàu, mà nằm ở một loại protein có cấu trúc cực bền: Tropomyosin.

Sự nhầm lẫn tai hại: Ở người bình thường, hệ miễn dịch coi đây là dinh dưỡng. Nhưng với người bị dị ứng hàu, hệ miễn dịch lại quét mã loại protein này thành “kẻ xâm lược” (giống như virus).

Bền bỉ với nhiệt độ: Tropomyosin không bị tiêu diệt hoàn toàn bởi nhiệt độ cao. Đó là lý do tại sao bạn ăn hàu nướng mỡ hành hay hàu hấp vẫn có thể xuất hiện các biểu hiện dị ứng hàu.

2. Histamine – phản ứng hóa học bùng phát khi hệ miễn dịch hoạt động quá mức

Khi hệ miễn dịch đã gắn nhãn Tropomyosin là “kẻ thù”, cơ thể lập tức chuyển sang chế độ báo động.

Các tế bào miễn dịch (mast cell) sẽ ồ ạt giải phóng Histamine – một chất trung gian hóa học có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể. Nhưng vấn đề là… Histamine bảo vệ theo kiểu “quá tay”.

Chính Histamine này mới là thứ gây ra các triệu chứng dị ứng hàu như giãn mạch, kích ứng thần kinh và co thắt cơ trơn.

3. Yếu tố mới sau Covid: khi hệ miễn dịch phản ứng sai với hàu

Sau đại dịch, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng hệ miễn dịch của con người trở nên “nhạy cảm quá mức” (Hyper-sensitive). Một hệ thống phòng thủ từng ổn định bỗng chốc trở nên cực đoan hơn, dễ dàng phản ứng sai lệch với những tác nhân vốn dĩ vô hại trước đây.

Nếu bạn bỗng nhiên ăn hàu dị ứng dù trước đó vẫn ăn bình thường, rất có thể “bộ máy” bên trong bạn vẫn chưa thực sự phục hồi sau những đợt tấn công của virus.

III – Triệu chứng dị ứng hàu

Khi bạn ăn hàu bị dị ứng, cơ thể sẽ phát đi tín hiệu theo từng lớp. Việc nhận diện sớm các biểu hiện dị ứng hàu chính là ranh giới giữa một sự cố nhỏ và một ca cấp cứu thực thụ.

1. Biểu hiện ngoài da

Đây là những dấu hiệu dị ứng hàu xuất hiện ngay lập tức (từ vài phút đến 1 giờ sau khi ăn):

– Phản ứng tại chỗ: Cảm giác ngứa ran, châm chích ở môi, lưỡi và cổ họng.

– Biểu hiện ngoài da: Nổi mề đay, phát ban đỏ từng mảng. Đây là lúc Histamine đang “làm loạn” dưới bề mặt da của bạn.

– Sưng nhẹ (Phù mạch): Mí mắt húp lên hoặc môi sưng mọng một cách bất thường.

Nổi ngứa, mề đay sau khi ăn hàu

2. Biểu hiện tiêu hóa

Nhiều người thường nhầm lẫn triệu chứng dị ứng hàu ở giai đoạn này với ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, nếu đi kèm với ngứa da, thì chắc chắn là bạn đang bị dị ứng hàu:

– Đau bụng quặn thắt từng cơn.

– Buồn nôn hoặc nôn mửa dữ dội ngay sau khi ăn hàu sữa.

– Tiêu chảy cấp: phản ứng “tống khứ” mã độc của đại tràng.

3. Sốc phản vệ 

Đây là tình trạng kịch liệt nhất, đặc biệt dễ xảy ra với những người đang có nền tảng dị ứng hậu Covid (khi hệ miễn dịch vốn đã quá nhạy cảm):

– Nghẹt đường thở: Cảm giác có khối u trong cổ họng, khó thở, thở khò khè.

– Sốc tuần hoàn: Tụt huyết áp đột ngột, chóng mặt, mạch đập nhanh nhưng yếu.

– Mất ý thức: Cơ thể rơi vào trạng thái đình trệ hoàn toàn để tập trung đối phó với protein từ hàu biển.

IV – Cách xử lý khi bị dị ứng với hàu

Nếu bạn hoặc người thân bắt đầu xuất hiện các biểu hiện dị ứng hàu, hãy giữ bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sau. Thời gian chính là chìa khóa để ngăn chặn Histamine tàn phá cơ thể.

Bước 1: Dừng ăn 

Dù chỉ còn một miếng hàu sữa cuối cùng, hãy bỏ xuống. Đừng cố nuốt thêm bất cứ thứ gì, kể cả nước lọc (trừ khi cần uống thuốc), để tránh làm giãn mạch và đẩy protein gây dị ứng đi xa hơn. Tiếp đó, dùng nước muối sinh lý hoặc nước sạch súc miệng kỹ để loại bỏ các mảnh vụn protein của con hàu còn sót lại ở khoang miệng.

Bước 2: Xử lý 

TH1: Nếu chỉ dừng lại ở các dấu hiệu dị ứng hàu như ngứa, nổi mề đay hoặc nôn nhẹ:

– Sử dụng thuốc kháng Histamine: Các loại phổ biến như Cetirizine hoặc Loratadine sẽ giúp khóa các thụ thể gây ngứa và sưng.

– Bôi kem làm dịu: Nếu mề đay gây rát, có thể dùng kem chứa chiết xuất rau má để làm mát da.

– Theo dõi sát sao: Tuyệt đối không được đi ngủ ngay. Phải có người quan sát để đảm bảo không xảy ra tình trạng hậu dị ứng muộn hoặc sốc phản vệ sau đó.

Kem bôi chứa chiết xuất rau má giúp cải thiện các biểu hiện dị ứng như ngứa, mẩn đỏ

( Xem thêm: Sử dụng kem bôi da Yoosun Rau má )

TH2: Nếu xuất hiện các triệu chứng dị ứng hàu như khó thở, nghẹn cổ họng hoặc chóng mặt:

– Gọi cấp cứu (115) ngay lập tức. Nằm ngửa, kê chân cao hơn đầu để máu lưu thông về tim và não tốt hơn nếu bị tụt huyết áp. Với những người có tiền sử dị ứng nặng, bút tiêm tự động là vật bất ly thân để ngăn chặn sốc phản vệ trong “vòng vàng” vài phút đầu.

Bước 3: Giai đoạn phục hồi: Chăm sóc hậu dị ứng

Sau khi cơn nguy kịch đi qua, cơ thể bạn vừa trải qua một đợt “bão” miễn dịch. Đây là lúc cần hồi sức:

– Thanh lọc: Uống nhiều nước và các loại trà thảo mộc (như trà gừng ấm) để hỗ trợ gan đào thải độc tố.

– Hồi phục đường ruột: Bổ sung men vi sinh. Hệ tiêu hóa sau khi ăn hàu dị ứng thường bị tổn thương và nhạy cảm hơn bình thường.

Lưu ý: Nếu bạn nghi ngờ mình bị dị ứng hậu Covid. Hãy ghi lại chính xác loại hàu biển đã ăn và mức độ phản ứng để cung cấp cho bác sĩ dị ứng trong lần thăm khám tới.

V – Lưu ý khi ăn hàu để hạn chế nguy cơ dị ứng

Để hạn chế nguy cơ ăn hàu bị dị ứng và tránh những phản ứng khó chịu không mong muốn, bạn cần nắm rõ một số lưu ý quan trọng dược sĩ Yoosun Rau má chia sẻ dưới đây trước khi đưa hàu vào bữa ăn:

1. Ăn thử lượng nhỏ trước

Nếu bạn lần đầu ăn hàu hoặc đã lâu rồi mới ăn lại, tuyệt đối không nên ăn nhiều ngay từ đầu. Cách an toàn nhất là chỉ ăn 1–2 con hàu, sau đó chờ khoảng 30–60 phút để theo dõi phản ứng của cơ thể.

Khoảng thời gian này đủ để xuất hiện các dấu hiệu sớm như ngứa môi, râm ran cổ họng, nóng da hay nổi mẩn. Khi cơ thể hoàn toàn bình thường, bạn mới nên ăn tiếp; bởi đây chính là bước nhiều người bỏ qua, dẫn đến tình trạng ăn hàu bị dị ứng mà không kịp xử lý.

2. Hạn chế hàu sống, hàu tái

Hàu sữa, hàu biển khi ăn sống vẫn giữ nguyên cấu trúc protein dễ gây dị ứng, đặc biệt là Tropomyosin. Dù được nấu chín, nguy cơ dị ứng có thể giảm nhưng không bị loại bỏ hoàn toàn, bởi loại protein này khá bền với nhiệt.

Vì vậy, với người có cơ địa nhạy cảm hoặc từng có tiền sử dị ứng hải sản, việc thử hàu sống vẫn tiềm ẩn rủi ro, kể cả khi hàu được quảng cáo là “tươi – sạch – chuẩn vùng nuôi”.

Hạn chế ăn hàu sống tái, vì không tốt cho sức khoẻ và dễ gây dị ứng

3. Không ăn hàu khi cơ thể đang “yếu”

Đây là yếu tố rất hay bị bỏ qua. Bạn không nên ăn hàu khi cơ thể đang trong giai đoạn nhạy cảm như vừa ốm dậy, stress kéo dài, thiếu ngủ, rối loạn tiêu hóa hoặc hậu Covid. Lúc này, hệ miễn dịch dễ phản ứng sai lệch và “khuếch đại” phản ứng với thực phẩm, khiến nhiều người bất ngờ bị dị ứng hàu dù trước đó vẫn ăn hoàn toàn bình thường.

4. Tránh ăn quá nhiều trong một bữa

Dị ứng không chỉ phụ thuộc vào bản thân thực phẩm mà còn liên quan chặt chẽ đến liều lượng ăn vào. Khi ăn quá nhiều hàu trong một bữa, lượng protein dễ gây dị ứng nạp vào tăng đột ngột, khiến hệ miễn dịch bị “quá tải” và phản ứng mạnh hơn. Vì vậy, dù rất thích hàu, bạn cũng không nên ăn dồn hoặc ăn liên tục, để tránh nguy cơ bùng phát dị ứng ngoài ý muốn.

5. Không uống rượu bia khi ăn hàu

Rượu bia có thể làm giãn mạch máu, tăng khả năng hấp thu protein từ đường ruột và đồng thời kích thích cơ thể giải phóng Histamine mạnh hơn. Chính sự cộng hưởng này khiến triệu chứng dị ứng hàu dễ xuất hiện nhanh, nặng hơn và khó kiểm soát hơn bình thường.

Thực tế, không ít trường hợp phản ứng dị ứng dữ dội xảy ra do sự kết hợp giữa hàu và bia rượu, chứ không hoàn toàn xuất phát từ con hàu đơn lẻ.

6. Chọn nguồn hàu rõ ràng, tránh hàu trôi nổi

Do đặc tính lọc nước để sinh tồn, hàu rất dễ tích tụ kim loại nặng, vi sinh vật và các chất kích ứng từ môi trường ô nhiễm. Khi ăn hàu có nguồn gốc không rõ ràng, cơ thể có thể phản ứng mạnh hơn bình thường, thậm chí khiến nhiều người nhầm lẫn giữa dị ứng hàu và ngộ độc hải sản.

Vì vậy, để hạn chế rủi ro, nên ưu tiên hàu có xuất xứ rõ ràng và được bảo quản lạnh đúng quy chuẩn.

7. Đã từng dị ứng thì đừng “thử lại cho biết”

Một sai lầm rất phổ biến là cho rằng “lần trước bị nhẹ thì lần này chắc cũng không sao”. Thực tế, phản ứng dị ứng thường có xu hướng nặng hơn ở những lần tiếp xúc sau, xuất hiện nhanh hơn và khó kiểm soát hơn do hệ miễn dịch đã ghi nhớ dị nguyên. Vì vậy, nếu bạn từng bị dị ứng với hàu, lựa chọn an toàn nhất vẫn là tránh hoàn toàn, kể cả hàu đã được nấu chín.

Trên đây là những thông tin chi tiết giúp bạn giải mã hiện tượng dị ứng hàu. Nếu vẫn còn bất kỳ băn khoăn nào, vui lòng bình luận bên dưới để được tư vấn thêm.

Tham khảo thêm:

• Dấu hiệu bị dị ứng hải sản
• Dị ứng cua phải làm sao

Kem bôi da Yoosun Rau má

• Làm thơm và dưỡng da, giúp da mềm mịn
• Góp phần: ngăn ngừa các tác nhân gây mụn, rôm sảy, mẩn ngứa, hăm da
• Làm mát dịu da
• Làm mờ các vết sẹo, vết thâm do mụn

Gel tắm gội thảo dược Yoosun Rau má

Làm sạch nhẹ nhàng, loại bỏ bụi bẩn, mồ hôi trên da bé, làm thông thoáng lỗ chân lông. Giúp làm mát, dịu da, giảm tình trạng khô da, góp phần ngăn ngừa mẩn ngứa, giảm mẩn đỏ.

Sữa dưỡng ẩm cho bé Yoosun Rau má

• Dưỡng ẩm, làm mềm da, mát da
• Giữ ẩm cho da, giúp giảm ngứa do khô da
• Giúp bảo vệ da trước tác động của các tác nhân có hại từ môi trường

Dầu massage cho bé Yoosun Rau má

• Làm mềm, mượt da, hỗ trợ cho việc mát - xa cho bé giúp mang đến cho bé sự thư giãn tuyệt vời
• Tạo lớp màng giữ ẩm trên da bé, tăng cường hàng rào bảo vệ da mang lại làn da mềm mại, mịn màng
• Làm sạch, dưỡng ẩm giúp làm mát, dịu da, dùng cho các vết hăm tã, vùng cứt trâu của trẻ

CÔNG TY TNHH ĐẠI BẮC
Địa chỉ: Số 11, đường Công Nghiệp 4, Khu Công Nghiệp Sài Đồng B, Phường Long Biên, Tp. Hà Nội
Nhà máy sản xuất: Đường D1, KCN Yên Mỹ II, xã Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên