Dị ứng máy lạnh: Dấu hiệu dễ bị nhầm lẫn và xử lý

Mùa hè oi bức, máy lạnh (điều hòa) gần như là vật bất ly thân của mọi nhà. Thế nhưng, không ít người lại rơi vào cảnh dở khóc dở cười: Cứ bước vào phòng lạnh là hắt hơi, sổ mũi hoặc ngứa ngáy khắp người. Nếu bạn cũng đang gặp tình trạng này, đừng chủ quan, bởi rất có thể bạn đã bị dị ứng máy lạnh.

I – Thực chất dị ứng máy lạnh là gì?

Dị ứng máy lạnh là phản ứng của cơ thể khi tiếp xúc lâu với môi trường điều hòa, nơi không khí lạnh, khô và đôi khi chứa bụi bẩn, nấm mốc. Khi đó, da và đường hô hấp dễ bị kích ứng, đặc biệt ở người có cơ địa nhạy cảm.

Máy lạnh là thiết bị giúp làm mát không gian sống bằng cách hút không khí nóng trong phòng, làm lạnh rồi thổi khí mát trở lại.

II – Nguyên nhân dị ứng điều hòa

Có 4 lý do chính khiến bạn bị dị ứng máy lạnh:

1. “Ổ” vi khuẩn và nấm mốc bên trong máy

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng dị ứng với điều hòa.

– Màng lọc bẩn: Máy lạnh hoạt động bằng cách hút không khí trong phòng, lọc bụi rồi thổi ngược lại. Nếu không được vệ sinh, màng lọc trở thành nơi tích tụ bụi mịn, phấn hoa, lông thú cưng và đặc biệt là nấm mốc.

– Môi trường ẩm thấp: Bên trong máy lạnh vốn ẩm ướt, là “thiên đường” cho nấm mốc phát triển. Khi bạn bật máy, các bào tử này phát tán ra không gian, gây nên các triệu chứng dị ứng máy lạnh như hắt hơi, ngứa mũi, thậm chí là hen suyễn.

2. Độ ẩm xuống thấp làm mất lớp màng bảo vệ

Máy lạnh có đặc tính hút ẩm rất mạnh. Khi độ ẩm trong phòng giảm xuống quá thấp:

– Kích ứng đường hô hấp: Niêm mạc mũi và họng bị khô, dễ bị kích ứng bởi các hạt bụi nhỏ nhất, dẫn đến viêm mũi dị ứng.

– Da bị dị ứng máy lạnh: Lớp màng lipid bảo vệ da bị bốc hơi nước nhanh chóng, khiến da trở nên nhạy cảm, dễ bong tróc và nổi mẩn ngứa. Đây là lý do vì sao nhiều người cứ ngồi văn phòng máy lạnh là lại thấy ngứa ngáy râm ran.

3. Hiện tượng sốc nhiệt 

Cơ thể chúng ta có một hệ thống điều hòa nhiệt độ tự nhiên. Tuy nhiên, nếu bạn bước từ ngoài trời nắng (35 – 40°C) vào ngay phòng lạnh (20-22°C), các mạch máu sẽ co thắt đột ngột.

– Sự thay đổi này kích thích các thụ thể dưới da và niêm mạc, gây ra tình trạng nghẹt mũi, đau đầu hoặc nổi mề đay do lạnh.

– Trẻ bị dị ứng máy lạnh thường do nguyên nhân này vì khả năng điều tiết thân nhiệt của bé còn kém.

4. Lưu thông không khí kém

Phòng máy lạnh thường được đóng kín mít. Điều này vô tình làm nồng độ các chất gây ô nhiễm trong nhà (từ hóa chất tẩy rửa, mùi nội thất, khói nhang…) bị giữ lại và đậm đặc hơn. Khi hít phải hỗn hợp không khí “tù túng” này lâu ngày, bạn rất dễ bị dị ứng với máy lạnh.

III – Triệu chứng dị ứng máy lạnh

Khi bị dị ứng máy lạnh, cơ thể thường xuất hiện nhiều biểu hiện khó chịu. Tình trạng này không chỉ đơn thuần là cảm giác lạnh hay khô da thoáng qua như nhiều người vẫn nghĩ:

1. Biểu hiện ở đường hô hấp

Đây là phản ứng đầu tiên và nhanh nhất của cơ thể khi niêm mạc mũi bị kích thích bởi luồng khí lạnh và khô. Bạn sẽ thấy sự khác biệt rõ rệt so với cảm cúm:

– Hắt hơi thành tràng dài: Không phải 1-2 cái, mà là một chuỗi hắt hơi liên tục ngay khi gặp hơi lạnh.

– Nước mũi “trong vắt”: Đây là điểm mấu chốt. Người bị dị ứng máy lạnh thường chảy nước mũi loãng và trong như nước lã (thay vì dịch vàng/xanh đặc quánh như viêm xoang nhiễm khuẩn).

– Ngạt mũi luân phiên: Lúc thì ngạt bên trái, lúc bên phải, cảm giác rất bí bách nhưng không đau nhức dữ dội vùng xoang.

– Ngứa mũi và họng: Cảm giác như có kiến bò trong mũi hoặc khô rát ở cổ họng, gây ho khan từng cơn ngắn.

Dị ứng với máy lạnh thường dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh, do có nhiều biểu hiện khá giống nhau.

2. Biểu hiện ngoài da

Ngoài đường thở, làn da là nơi “hứng chịu” trực tiếp sự khắc nghiệt của môi trường điều hòa. Có 2 trạng thái da bạn cần phân biệt:

– Da mất nước: Da cảm thấy căng, khô ráp, sờ vào thấy sần sùi, đôi khi bong tróc vảy trắng nhỏ ở vùng cánh tay, chân hoặc mặt.

– Mề đay do lạnh: Đây là tình trạng bị dị ứng với điều hòa ở mức độ nhạy cảm hơn. Trên da xuất hiện các mảng đỏ, sẩn phù (như vết muỗi đốt), cảm giác nóng rát và ngứa dữ dội. Càng gãi càng lan rộng.

Da có thể nổi mẩn ngứa, đỏ do không khí lạnh và khô làm da mất nước, hàng rào bảo vệ da suy yếu.

3. Dấu hiệu dị ứng máy lạnh ở trẻ nhỏ 

Trẻ con chưa biết nói “Mẹ ơi con khó chịu”, nên bố mẹ phải nhìn vào các dấu hiệu:

– Bé liên tục lấy tay dụi mũi hoặc đẩy chóp mũi lên trên do ngứa.

– Dụi mắt, đỏ mắt, do không khí khô làm khô giác mạc.

– Thở khò khè khi ngủ, tiếng thở rít nhẹ, bé hay trằn trọc, quấy khóc về đêm khi bật máy lạnh nhưng ban ngày chơi bình thường.

– Quầng thâm dưới mắt: Không phải do thiếu ngủ, mà do sung huyết tĩnh mạch ở mũi gây ra

IV – Bị dị ứng máy lạnh phải làm sao? 

Khi bị dị ứng máy lạnh, cảm giác ngứa da, khô rát hay hắt hơi liên tục có thể khiến bạn rất khó chịu, nhất là với người làm việc văn phòng hoặc trẻ nhỏ ngủ điều hòa ban đêm. Tình trạng này hoàn toàn có thể cải thiện nếu xử lý đúng cách:

Trường hợp 1: Đối với các triệu chứng hô hấp

Đây là nhóm phổ biến nhất, thường được gọi y khoa là viêm mũi dị ứng điều hòa. Biểu hiện là hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi hoặc ho khan ngay khi vào phòng lạnh.

Cách xử lý:

1. Làm ấm vùng mũi họng ngay lập tức

Khi mới vào phòng máy lạnh, bạn nên uống một cốc nước ấm như trà gừng hoặc nước chanh ấm, đồng thời đeo khẩu trang vải mỏng trong khoảng 15 – 20 phút đầu để niêm mạc mũi thích nghi dần với không khí lạnh, giúp hạn chế tình trạng sốc nhiệt và khó chịu đường hô hấp.

2. Vệ sinh mũi

Sử dụng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) hoặc nước biển sâu để xịt rửa mũi. Việc này giúp làm ẩm niêm mạc khô rát và rửa trôi các tác nhân gây dị ứng (bụi, nấm mốc) đang bám trong khoang mũi. Đây là cách trị dị ứng máy lạnh hiệu quả nhất để cắt cơn hắt hơi.

Mũi sạch, niêm mạc ẩm, triệu chứng dị ứng sẽ giảm rõ rệt.

3. Quy tắc “không gió lùa”

Tuyệt đối không để cánh gió điều hòa chĩa thẳng vào mặt hay đầu giường. Nếu bạn bị dị ứng với điều hòa, hãy chỉnh cánh gió hướng lên trần nhà hoặc dùng tấm chắn gió chuyên dụng.

Trường hợp 2: Đối với các triệu chứng ngoài da

Khi da bị dị ứng máy lạnh, bạn sẽ cảm thấy khô căng, châm chích, hoặc nổi các nốt mẩn đỏ (mề đay do lạnh). Cảm giác ngứa ngáy rất khó chịu, càng gãi càng lan rộng.

Cách xử lý:

1. Cấp ẩm tức thì

Nguyên nhân chính là do da mất nước. Hãy thoa dưỡng ẩm (lotion/cream) ngay lập tức lên vùng da bị ngứa.

Với trẻ bị dị ứng máy lạnh, mẹ nên bôi một lớp kem dưỡng ẩm mỏng cho bé sau khi tắm xong rồi mới đưa bé vào phòng điều hòa. Lớp kem này đóng vai trò như một “tấm khiên” bảo vệ da khỏi không khí khô.

Dưỡng ẩm đầy đủ chính là chìa khóa giúp phòng ngừa da bị dị ứng

( Xem thêm: Cách sử dụng kem bôi da Yoosun Rau má khi bị dị ứng )

2. Giữ ấm cơ thể

Mặc quần áo dài tay chất liệu cotton thoáng mát. Vải tổng hợp hoặc len dạ có thể khiến tình trạng ngứa tồi tệ hơn. Việc che chắn da giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp với luồng khí lạnh – nguyên nhân khiến bạn bị dị ứng với máy lạnh.

3. Điều chỉnh độ ẩm phòng

Da “kêu cứu” vì không khí quá khô. Hãy đặt ngay một chậu nước sạch hoặc bật máy phun sương trong phòng. Độ ẩm lý tưởng nên duy trì ở mức 50-60%.

Lưu ý:

Nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà triệu chứng dị ứng máy lạnh không thuyên giảm, hoặc xuất hiện sốt, khó thở nặng, hãy đến gặp bác sĩ ngay nhé!

V – Cách phòng tránh dị ứng với máy lạnh

Để “chung sống hòa bình” với máy lạnh mà không lo bị dị ứng hay cảm lạnh, Bạn có thể thử điều chỉnh một vài thói quen nhỏ theo những gợi ý mà Yoosun Rau má chia sẻ ngay dưới đây nhé.

1. Giữ không khí trong phòng luôn sạch và lưu thông

Thỉnh thoảng, bạn nên mở cửa chính hoặc cửa sổ vài phút để không khí cũ thoát ra và đón luồng khí tươi mới vào phòng. Đồng thời tuyệt đối không hút thuốc trong không gian bật điều hòa, vì khói thuốc dễ quẩn lại và gây hại cho phổi.

Nếu có thể, hãy đặt thêm một chậu cây xanh nhỏ để hỗ trợ lọc bụi và tăng độ ẩm tự nhiên, giúp không khí trong phòng dễ chịu hơn.

2. Chăm sóc chiếc máy lạnh đúng cách

Máy lạnh sạch thì phổi mới khỏe. Hãy nhớ bật chế độ thông gió và vệ sinh màng lọc định kỳ. Điều này giúp ngăn chặn vi khuẩn, nấm mốc bị thổi vào không khí – nguyên nhân chính gây dị ứng máy lạnh.

Khi máy lạnh bẩn, bụi mịn, vi khuẩn và nấm mốc sẽ theo luồng gió lạnh phát tán khắp phòng, gây kích ứng da và đường hô hấp

3. Hạn chế tác động trực tiếp của hơi lạnh lên cơ thể

Dù trời nóng, nhưng khi ngồi điều hòa lâu, cơ thể bạn đang chịu lạnh:

– Bên ngoài: Hãy mang tất mỏng để giữ ấm bàn chân (huyệt Dũng Tuyền) và quàng khăn mỏng che vùng cổ gáy. Tuyệt đối không để hướng gió thổi thẳng vào đầu hay gáy để tránh đau đầu, trúng gió.

– Bên trong: Một cốc nước ấm hay trà gừng, nhâm nhi chút ô mai chua… là những “trợ thủ” đắc lực giúp làm ấm cơ thể, tăng cường đề kháng.

4. Giữ ấm cơ thể từ bên trong

Nếu buộc phải ngồi lâu trong phòng điều hòa, hãy uống nước ấm thường xuyên để tránh khô họng, khô mũi. Có thể bổ sung các thực phẩm có tính ấm như trà gừng, ô mai chua… để giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với không khí lạnh.

5. Tạo môi trường dễ chịu cho cơ thể

Đặt cây xanh trong phòng để tăng độ ẩm và giúp không khí dễ chịu hơn. Tránh hút thuốc trong phòng bật điều hòa vì khói thuốc dễ tồn lưu, gây kích ứng đường hô hấp.

6. Vận động nhẹ để tránh nhiễm lạnh

Thi thoảng, hãy xoa nóng hai bàn tay rồi chà xát nhẹ nhàng lên vùng cổ vai gáy. Động tác đơn giản này giúp máu lưu thông tốt hơn, xua tan cảm giác ớn lạnh và mỏi vai rất hiệu quả.

Dị ứng với máy lạnh tuy gây phiền toái nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu bạn biết cách sử dụng khoa học. Đừng để nỗi lo bị dị ứng với điều hòa làm bạn phải chịu nóng bức trong mùa hè này.

Tham khảo thêm:

• Dị ứng dầu máy(dầu nhớt): Nguyên nhân, xử lý và cách phòng tránh
• Dị ứng cồn sát khuẩn trong y tế: Biểu hiện, cách xử lý, phòng tránh

Kem bôi da Yoosun Rau má

• Làm thơm và dưỡng da, giúp da mềm mịn
• Góp phần: ngăn ngừa các tác nhân gây mụn, rôm sảy, mẩn ngứa, hăm da
• Làm mát dịu da
• Làm mờ các vết sẹo, vết thâm do mụn

Gel tắm gội thảo dược Yoosun Rau má

Làm sạch nhẹ nhàng, loại bỏ bụi bẩn, mồ hôi trên da bé, làm thông thoáng lỗ chân lông. Giúp làm mát, dịu da, giảm tình trạng khô da, góp phần ngăn ngừa mẩn ngứa, giảm mẩn đỏ.

Sữa dưỡng ẩm cho bé Yoosun Rau má

• Dưỡng ẩm, làm mềm da, mát da
• Giữ ẩm cho da, giúp giảm ngứa do khô da
• Giúp bảo vệ da trước tác động của các tác nhân có hại từ môi trường

Dầu massage cho bé Yoosun Rau má

• Làm mềm, mượt da, hỗ trợ cho việc mát - xa cho bé giúp mang đến cho bé sự thư giãn tuyệt vời
• Tạo lớp màng giữ ẩm trên da bé, tăng cường hàng rào bảo vệ da mang lại làn da mềm mại, mịn màng
• Làm sạch, dưỡng ẩm giúp làm mát, dịu da, dùng cho các vết hăm tã, vùng cứt trâu của trẻ

CÔNG TY TNHH ĐẠI BẮC
Địa chỉ: Số 11, đường Công Nghiệp 4, Khu Công Nghiệp Sài Đồng B, Phường Long Biên, Tp. Hà Nội
Nhà máy sản xuất: Đường D1, KCN Yên Mỹ II, xã Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên